Naar de inhoud
Alle persberichten
Persbericht 6 min leestijd

De oproep van 17 oktober 2026 — samen een instelling bouwen

Tweeënvijftig jaar na de erkenning van de islamitische eredienst in België roept de voorzitter van de MLIH op om samen een pluralistische en democratische instelling te bouwen ten dienste van het moslimmiddenveld.

Open brief – Door Ahmed Abdullahi Abdi, voorzitter van de Beweging voor Vrijheid, Inclusie en de Mens (MLIH.be)

  • Geachte mevrouw, geachte heer,
  • Beste vriendinnen en vrienden,

Er komt een moment waarop werk dat in alle stilte werd verricht, publiek het woord moet nemen. Dat moment is gekomen. Ik schrijf u vandaag om u een project voor te stellen dat we al verscheidene jaren opbouwen, en om u uit te nodigen het samen met ons te dragen.

België heeft zich georganiseerd rond grote politieke en levensbeschouwelijke families. Mettertijd hebben katholieken, socialisten en liberalen scholen, ziekenfondsen, vakbonden, coöperaties, verenigingen en ontmoetingsplaatsen opgebouwd. Dankzij die instellingen konden zij duurzaam deelnemen aan het publieke debat en hun ideeën verdedigen.

Ook de erediensten en levensbeschouwingen hebben elk een eigen traject afgelegd. Verscheidene van hun juridische grondslagen dateren van vóór het onafhankelijke België: het Concordaat van 1801, de wet van 18 germinal jaar X — 8 april 1802 — voor de protestantse eredienst, of nog het decreet van 17 maart 1808 voor de israëlitische eredienst. België heeft die erediensten en hun instellingen vervolgens georganiseerd. De Protestantse Synode werd erkend in 1838, het Centraal Israëlitisch Consistorie werd bij koninklijk besluit erkend in 1871 en het Centraal Comité van de Anglicaanse Eredienst werd ingesteld in 1875. De islamitische eredienst werd erkend bij de wet van 19 juli 1974. De orthodoxe eredienst volgde met de wet van 17 april 1985. Ten slotte kreeg de georganiseerde vrijzinnigheid, na de grondwetsherziening van 1993, een wettelijk kader met de wet van 21 juni 2002.

De islam is in België dus al tweeënvijftig jaar erkend. Sindsdien zijn er gebedshuizen geopend, zijn er enkele islamitische scholen ontstaan en zijn er talrijke verenigingen opgericht. Die realiteit verdient erkenning. Maar die initiatieven, vaak versnipperd en met beperkte middelen, hebben zich niet vertaald in een institutioneel gewicht dat in verhouding staat tot de aanwezigheid van moslims in het land. De erkenning van de eredienst heeft geen stabiele en breed erkende vertegenwoordiging van het moslimmiddenveld opgeleverd — van zijn verenigingen, werknemers, studenten en gezinnen. Onder die kloof lijden we al een halve eeuw.

De geschiedenis van de vertegenwoordiging van de islamitische eredienst illustreert die kwetsbaarheid. In 1996 werd een voorlopige Executieve opgericht. De Executieve van de Moslims van België werd vervolgens in 1999 erkend als representatief orgaan. Die erkenning werd haar in 2022 ontnomen. Sinds 12 juni 2023 vervult de Moslimraad van België (Conseil musulman de Belgique) voorlopig de rol van representatief orgaan van de islamitische eredienst; zijn erkenning werd verlengd tot 25 juni 2027.

Ik spreek hier geen oordeel uit over de personen die die verantwoordelijkheden hebben opgenomen. Velen hebben oprecht gewerkt in moeilijke omstandigheden. Ik stel echter vast dat in tweeënvijftig jaar geen enkel systeem erin geslaagd is een breed erkende vertegenwoordiging van het moslimmiddenveld in al zijn diversiteit duurzaam te verankeren. De vertegenwoordiging van de eredienst en die van de verenigingen, werknemers, studenten en gezinnen vallen niet samen. Die tweede moet nog worden opgebouwd.

Dat gemis heeft concrete gevolgen. Wanneer een kwestie ons aanbelangt, worden soms personen uitgenodigd om het woord te nemen in een debat, een colloquium of een uitzending. Hun stem telt, maar blijft vaak individueel. Ze steunt niet altijd op een instelling die ervaringen kan bundelen, eisen op lange termijn kan dragen en namens een collectief in dialoog kan gaan met de overheid.

Veel geëngageerde moslima’s en moslims kennen ook de achterdocht waarmee ze geconfronteerd worden. Vrouwen en mannen besteden hun avonden en weekends aan een jeugdhuis, een buurtvereniging of een studentenkring. Toch wordt hun engagement soms herleid tot de organisatie waartoe ze behoren of tot intenties die men hun toeschrijft. Hun argumenten worden dan minder gehoord dan de verdenkingen die op hen wegen. De energie die opgaat aan zich verantwoorden, zou aan het gemeenschappelijke werk besteed kunnen worden.

Wij willen dat dit verandert. Niet uit woede, maar uit helderheid en verantwoordelijkheidszin. Moslima’s en moslims hebben hun plaats in de debatten over onderwijs, huisvesting, studentenarmoede, werk, ecologie, justitie, oorlog en vrede. We willen er volwaardig aan deelnemen, met onze ideeën, onze ervaringen en de wil om bij te dragen aan het algemeen belang.

Om vooruit te gaan, steunen we op drie principes.

Vrijheid, eerst en vooral: iedereen moet zijn overtuigingen kunnen beleven, zich kunnen verenigen en zijn ideeën kunnen verdedigen, ook wanneer de meerderheid die niet deelt.

Inclusie, vervolgens: we vragen geen afzonderlijke plaats. We willen ons deel opnemen in de instellingen en in het gemeenschappelijke leven, met de rechten en verantwoordelijkheden die daarbij horen.

De mens, ten slotte: vóór iemand een cijfer, een dossier of een onderwerp van debat is, verdient elke persoon het om gehoord en gerespecteerd te worden. Geen enkele instelling kan haar opdracht vervullen als ze de mensen uit het oog verliest die ze hoort te dienen.

Onze generatie begint niet van nul. Al bijna tien jaar richt ze kringen op aan universiteiten en hogescholen, sticht ze verenigingen, sluit ze zich aan bij netwerken, neemt ze deel aan raden en leert ze projecten tot leven te brengen. Ze heeft vergaderingen gehouden, dossiers voorbereid, financiering gezocht, weigeringen geïncasseerd en opnieuw begonnen.

De Fédération de la Jeunesse Musulmane is uit dat werk ontstaan. Ze bestaat vandaag, vormt jongeren en geeft hun ruimte om zich te engageren. Het project dat we u voorstellen ligt in het verlengde daarvan: van een studentenkring naar een federatie en vervolgens een beweging, willen we nu een instelling bouwen die blijvend is.

We vragen u geen principiële goedkeuring. We vragen u uw vertrouwen en uw ervaring. U hebt deuren geopend, verenigingen opgericht, vrijheden verdedigd en initiatieven gesteund, vaak met weinig middelen. We komen niet beweren dat wij het beter zouden hebben gedaan in uw plaats. We komen u zeggen dat we dat werk willen voortzetten en het een nieuwe dimensie willen geven.

Als deze brief u bereikt, dan is dat omdat u al een van onze organisaties hebt gesteund, aan onze activiteiten hebt deelgenomen of aan onze projecten hebt bijgedragen met uw tijd, uw aanwezigheid of uw middelen. U zet zich in voor de strijd tegen islamofobie, maar ook voor vrijheid, inclusie en menselijke waardigheid. In die hoedanigheid richt ik mij tot u.

We willen in België een islamitische verenigingsvakbond laten ontstaan. We gebruiken het woord ‘vakbond’ niet in de zin van een representatieve organisatie in het sociaal overleg. We bedoelen een vereniging die samenbrengt en verdedigt: een plek waar verenigingen elkaar kunnen helpen, waar werknemers en studenten die met discriminatie te maken krijgen, begeleid kunnen worden, en waar men in dialoog kan gaan met de overheid en gezamenlijke voorstellen kan formuleren.

Zo’n project zal niet proberen in ieders plaats te spreken of één enkele denkwijze op te leggen. Het moet pluralistisch, democratisch en aan de vrijheden gehecht zijn. Zijn rol zal erin bestaan een collectieve stem te laten horen, met respect voor de diversiteit van de mensen en verenigingen die er deel van uitmaken.

Ik wil er een persoonlijk woord aan toevoegen. Ik ben van Somalische afkomst. Ik weet wat het betekent om als minderheid binnen een minderheid te worden gezien. Ik zie daarin een verantwoordelijkheid: bijdragen om mensen samen te brengen rond een gemeenschappelijke zaak, over achtergronden en trajecten heen.

Dit project begon als een studentenkring. Het werd een federatie. Vandaag is het een beweging. Met u kan het een instelling worden ten dienste van vrijheid, inclusie en de mens.

We zijn niet alleen wat anderen over ons zeggen. We zijn ook wat we samen beslissen op te bouwen.

Ik doe een beroep op u. Kom met ons in gesprek, deel uw ervaring en neem deel aan deze etappe. Dit project kan alleen groeien met wie gelooft dat een rechtvaardiger samenleving samen wordt opgebouwd.

  • Ahmed Abdullahi Abdi
  • Voorzitter van de Beweging voor Vrijheid, Inclusie en de Mens
  • Brussel, 17 oktober 2026

Deelnemen

Neem deel aan de beweging

Kom naar de publieke consultaties 2026 of schrijf ons: elke bijdrage voedt het nationale plan.

Delen

We gebruiken cookies om u een betere gebruikerservaring op deze site te bieden.

Cookiebeleid

Blijf op de hoogte!

De standpunten en afspraken van de Beweging, één keer per maand.