Handvest van de Beweging voor Vrijheid, Inclusie en de Mens (HILM)

Sinds vele jaren lijdt de verenigingswereld in België en Europa onder structurele onderfinanciering, toenemende precarisering van teams, administratieve overbelasting en permanente onderlinge concurrentie tussen structuren, terwijl de sociale behoeften sterk toenemen. Net als andere essentiële sectoren wordt de verenigingssector geleidelijk in de steek gelaten, terwijl hij een centrale rol speelt in sociale cohesie, burgerschapseducatie, solidariteit en de verdediging van fundamentele rechten.

Tegelijkertijd vermenigvuldigen de aanvallen op de vrijheid van vereniging zich: algemene verdenking, stigmatisering van bepaalde structuren en hun doelgroepen, politieke en mediadruk, verscherping van regelgevende eisen. Deze situatie brengt de onafhankelijkheid van verenigingen, de continuïteit van hun acties en de bescherming van begeleide personen in gevaar.

Geconfronteerd met deze bedreigingen, wordt de Beweging voor Vrijheid, Inclusie en de Mens (HILM) opgericht als een pluralistische samenwerkingsruimte tussen verenigingen die actief zijn in jeugdwerk, volkseducatie, solidariteit, mensenrechten, psychosociale actie, humanitaire hulp, antiracisme en burgerlijke betrokkenheid.

Onze eisen hebben betrekking op de huidige situatie van de verenigingssector, maar streven er meer algemeen naar de verenigingsruimte te verdedigen als democratische pijler.

Verdediging van de vrijheid van vereniging en pluralisme

Van een democratie wordt verwacht dat zij de vrijheid van vereniging, de gewetens- en overtuigingsvrijheid en het pluralisme garandeert. Om deze principes effectief te maken, moeten verenigingen hun missie onafhankelijk kunnen uitvoeren, zonder ongepaste druk of gerichte verdenking.

De eis van de HILM-beweging is de effectieve garantie van de vrijheid van vereniging via:

• de bescherming van verenigings- en overtuigingspluralisme;
• een einde aan de logica van stigmatisering en verdenking gericht op verenigingen of hun doelgroepen;
• transparante, proportionele en niet-discriminerende controlemechanismen;
• respect voor de autonomie en onafhankelijkheid van verenigingen.

Verdediging van verenigingsactie als algemeen belang

Verenigingen verzekeren essentiële missies: jeugdwerk, volkseducatie, solidariteit, psychosociale begeleiding, humanitaire hulp, strijd tegen discriminatie, toegang tot rechten. Hun verzwakking brengt rechtstreeks de kwaliteit en continuïteit van deze diensten in gevaar.

De eis van de HILM-beweging is de volledige erkenning van verenigingsactie als algemeen belang via:

• stabiele en toereikende overheidsfinanciering, op maat van de sociale behoeften;
• een einde aan de mechanismen van permanente onderlinge concurrentie tussen verenigingen;
• institutionele erkenning van de rol van verenigingen in sociale cohesie, preventie en solidariteit;
• concrete maatregelen tegen de precarisering van teams en verenigingsuitputting.

Verdediging van samenwerking en bundeling

Het isolement van verenigingen verzwakt de hele sector. Samenwerking en bundeling vormen een collectief antwoord op deze verzwakking en een hefboom om de kwaliteit van acties te versterken.

De eis van de HILM-beweging is het ondersteunen van samenwerkingsdynamieken via:

• de valorisatie van bundelingspraktijken tussen verenigingen;
• de ondersteuning van collectieve kaders die wederzijdse hulp en het delen van middelen bevorderen;
• de weigering van concurrentie tussen solidariteiten.

Engagement van de ondertekenaars

Door dit handvest te ondertekenen, verbindt elke vereniging zich ertoe:

• de principes van menselijke waardigheid, gelijkheid, inclusie en sociale rechtvaardigheid te respecteren;
• te handelen in een geest van samenwerking, vrede en respect voor pluralisme;
• volgens haar middelen bij te dragen aan de collectieve versterking van de verenigingsruimte.